İdari Yapısı
26 Haziran 2000
Çumra’nın Anadolu Selçukluları ve Karamanoğulları dönemlerindeki idari yapısını tespit etmek mümkün olmamıştır. Fatih Sultan Mehmet’in 18 Aralık 1476’da yaptırdığı vakıf tahriri sırasında Çumra, için ‘Karye-i Çumra Tabi-i Sahra-i Konya’ dendiğine göre, Karamanoğulları hatta Selçuklular devrinde de Konya’nın Sahra nahiyesine bağlı bir köy idi.
Kanuni döneminde yapılan bir tahrir ise Çumra muhtemelen Selçuklular ve onların devamı olan Karamanoğulları döneminde Konya kazasına bağlı sahra nahiyesinin bir köy idi. Hatta Sahra nahiyesi’nin merkezi İçeriçumra idi. Aşağıda zikredildiği üzere, 1864’de nahiye merkezleri belirlenirken şimdiki İçeriçumra’nın Çumra nahiyesinin merkezi olarak belirlenmesi buna işaret etmektedir. Çumra’nın merkezliğini yaptığı Sahra nahiyesine Küçükköy, Rumdiğin, Sultançiftliği, Evrad, İrmek Necmüddin, Sırçalı, Binari, Kavak, Yarma, Yağcılar, Karkın, Karaaslan, Bayat ve Efe köyleri bağlı idi.
Bu durumu, 19.yy ortalarına kadar değişmemiştir. 1864’te Vilayet Nizamnamesi çerçevesinde, 1871 yılında nahiyeler kurulunca, Sahra nahiyesi kaldırılmış, diğer köylerle birlikte Çumra, Hatunsaray nahiyesine bağlanmıştır. 20.yy başlarından sonraki belgelerde Çumra nahiye olarak gösterilmektedir.
Güvercinlik, Arıkviran, Kisecik, İstihsar, Camili, Küçükviran, Kuzucu, Seçme, İsmil, Okçualan, Mamure, Ejhamidiye, Alemdar, Hayıroğlu, Abditolu, Dumoğluyaylası, Batum , Küçükköy, Alibeyhüyüğü, Turanhüyüğü, Sodur köyleri bağlıydı.
Görülüyor ki 1900’lü yılların başında Çumra, Meram, Dinek, Sille, Zıvarık, Kızılviran, Akviran, Hatunsaray’la birlikte Konya merkeze bağlı 8 nahiyeden biridir. Ancak adli işler yönünden Bozkır ilçesine, Askerlik işlemleri yönünden de Seydişehir ilçesine bağlıdır. Konya’nın en zengin nahiyelerinden biri olan Çumra Bölgede Devlete en fazla öşür (vergi) veren yerdir.
1926 yılında ‘İLÇE’ olan beldenin bu tarihten önceki yönetimin konusunda yaptığımız araştırmalara göre Çumra daha önce bahsettiğimiz gibi askerlik işlemleri bakımından Seydişehir İlçesine, Adli işlemler yönünden de Bozkır ilçesine bağlıdır.
Cumhuriyet dönemine kadar teşkilatlı bir nahiye konumunda olan Çumra’nın yerel yönetim özelliğini taşıdığını görüyoruz. Nitekim yaptığımız sınırlı araştırmalarda bu dönemde beldede dört mahallenin olduğunu (Minarealtı- Piriahmetli-Esatpaşa-Sarıaliler) ve 4 muhtarın seçildiğini tespit ediyoruz. Belde bu 4 muhtarın ve azalarının kendi aralarında seçtikleri bir yönetici (Belediye Reisi) tarafından idare edildiğini göstermektedir. Bu dönemde azaların kendi aralarında seçtikleri Belediye Başkanı konumundaki yerel yöneticileri şöyle sıralayabiliriz:
Hacı Süleymanoğlu Kıcık Ali Haydar Efendi
Hocaların Haydar Efendi
Hacali Onbaşı
Ataullah Efendi
Çumra Ovası Sulama Projesi ile Anadolu-Bağdat Demiryolu hattının gerçekleştirilmesi yukarıda isimlerinden bahsettiğimiz yerel yöneticilerin zamanlarında gerçekleştirilmiştir
.
1926-1957 YILLARI ARASINDA ÇUMRA İLÇESİNİN YÖNETİMİ;
BELEDİYE BAŞKANLARI VE BELEDİYE MECLİS ÜYELERİ
1926 yılında Türkiye İdari yapısında Çumra ‘İLÇE’ olarak yerini almıştır. Başlangıçta ilçe olan yer, bugünkü ‘İÇERİÇUMRA’dır. İlk Belediye Başkanı da askerden yedek subay olarak terhis olan Rakım Çumralı’dır. Vilayetçe Belediye Başkanlığına atanan Rakım Çumralı, Çumra’nın ilk resmi Belediye Başkanıdır.
Rakım Çumralı, İlçe olduktan 1,5 yıl sonra Belediyedeki eşya ve evrakları toplayarak o zaman istasyon veya iskele denilen bugünkü Çumra’daki istasyon inşaatının şantiye binasındaki evlerden birine yerleşmiştir. Rakım Çumralı, İçeriçumra’daki Belediye eşyalarını Çumra’ya taşıdıktan sonra İlçeye gelen Amir, Müdür ve Memurların orada oturmalarını sağlamış ve böylece bugünkü Çumra’nın nüvesi atılmıştır. Böylece İlçe merkezi oraya kaymıştır. İçeriçumra, bundan sonra kaza Çumra’nın eski mahalle konumuna getirilmiştir.
Gerçekte eski ve esas Çumra, bugünkü İçeriçumra’dır. Farkına varılmadan ve tabii ki art niyet olmadan ilçe olma hakkı İçeriçumra’nın elinden alınmıştır. Bununla birlikte İçeriçumra’nın ilçenin mahallesi olarak kabul edilmesi 1956 yılına kadar devam etmiştir.
1926-1957 YILLARI ARASINDA ÇUMRA’DA BELEDİYE BAŞKANLIĞI VE
MECLİS ÜYELİĞİ YAPANLAR
Rakım ÇUMRALI
Ziya YAYMACI
Faik ŞENYIL
Mehmet GÖKKAYA
Seyit ÇİÇEK
Ali BOZKIR (DİKKULAK)
Ali SÜRÜCÜ
Ahmet EKİCİ
Mehmet SİVASLI
